Concello de SantiagoEntre Sar e SarelaEntre Sar e Sarela Logo
Visor de indicadores

Visor de indicadores

Sistema de indicadores para o seguimento e avaliación dos obxectivos en cada unha das accións

O seguimento das accións de renaturalización do proxecto require dun sistema de indicadores para o seguimento e avaliación dos obxectivos en cada unha das accións. Deste xeito pódese coñecer a evolución dos resultados das actuacións de restauración e así poder realizar as adaptacións que fosen precisas en función dos obxectivos acadados.

O seguimento implica a necesidade de empregar indicadores para avaliar a diagnose ecolóxica e analizar os procesos ecolóxicos desexados ou non desexados e poder contrastar os efectos do cambio climático sobre un espazo determinado. Para medir o avance cara aos obxectivos recórrese a indicadores cuantitativos ou cualitativos que midan o estado ou a evolución do estado ecolóxico. Os indicadores permiten detectar as posibles desviacións dos obxectivos fixados e poder tomar decisións e implementar as medidas necesarias para corrixilas e realizar unha xestión adaptativa.

Os indicadores deben posuír varios atributos, entre os cales se deberían incluír: que sexan oportunos, excluíntes, prácticos, claros, explícitos, sensibles, verificables, medibles, entendibles, controlables, simples, adecuados e útiles. Baseándose nesas esas características débese procurar buscar indicadores que sexan comprensibles dende o nome do indicador ata a súa fórmula de cálculo e os recursos que se requiren na medición. Ademais deberían medir o que interesa de verdade medir e ser independentes entre si, permitindo unha sistematización que faga posible levar a cabo análises periódicas e colleitar a información con tempo para unha vez analizada permitir a toma de decisións.

Nos seguintes apartados podes consultar os indicadores de seguimento e avaliación para cada unha das accións de renaturalización:

Indicadores de superficies

Cos indicadores incluídos neste epígrafe aténdese á necesidade inicial de controlar os avances cuantitativos en materia de renaturalización urbana. Para estes efectos, procede expór un conxunto de indicadores que achegará información completa sobre como se está levando a cabo este proceso en cada unha das accións, ademais de poder comparar e agregar superficies con certa homoxeneidade.

En cada unha das accións realizanse medicións directas periódicas dos seguintes aspectos:

  • Superficie de novos espazos urbanos naturalizados.
  • Superficie peonalizada.
  • Superficie de áreas verdes recualificadas.
  • Superficie non urbana naturalizada.
  • Superficie renaturalizada.
  • Superficie renaturalizada de xestión pública.
  • Superficie renaturalizada de xestión privada.

Indicadores de Biodiversidade urbana

Este grupo de indicadores está vinculado á contribución do proxecto para incrementar o número e abundancia de especies de flora e de fauna no seu ámbito de acción. Tendo en conta que se trata de obxectivos a medio/longo prazo, resulta fundamental que estes se achen encadrados nunha estratexia local de renaturalización, que dea consistencia e continuidade ás solucións expostas.

En cada unha das accións realizanse medicións directas periódicas dos seguintes aspectos:

  • Control sobre especies exóticas invasoras (EEI) de fauna e de flora.
  • Diversidade de especies de fauna en espazos renaturalizados.
  • Riqueza de especies de grupos de fauna específicos.
  • Poboacións de aves comúns.
  • Cría ou nidificación dunha especie indicadora.
  • Cantidade de árbores e arbustos plantados.
  • Diversidade vexetal en plantacións.
  • Coherencia ecolóxica das especies vexetais plantadas.
  • Superficie agrícola renaturalizada.
  • Superficie de pradería natural creada.
  • Láminas de auga naturalizadas creadas ou restauradas.
  • Refuxios de fauna instalados e taxa de utilización.
  • Pasos de fauna e taxa de utilización.

Indicadores de Conectividade ecolóxica

Este capítulo recolle o conxunto de indicadores dirixidos a medir a funcionalidade ecolóxica efectiva que realmente cabe atribuír a cada proxecto, en termos de conectividade. A determinación desta conectividade deberá asumirse á escala do proxecto (urbana, suburbana, quinteiro) e á súa vez considerar a súa integración nunha infraestrutura verde artellada, dende a local ata a rexional, á hora de prover servizos ecosistémicos de forma integral e eficaz. Os indicadores de conectividade preséntanse agrupados nas seguintes tres categorías:

  • Indicadores relativos á conectividade xeral e fragmentación.
  • Indicadores relativos densidades/coberturas.
  • Indicadores relativos á funcionalidade referida a grupos de especies ou especies de fauna.

Para os indicadores relativos á conectividade empréganse conceptos achegados pola Ecoloxía da Paisaxe que analiza a conectividade ecolóxica.

En cada unha das accións realizanse medicións directas periódicas dos seguintes aspectos:

  • Número de espazos verdes con funcións ecolóxicas (nodos e núcleos) conectados.
  • Superficie de hábitat desfragmentado.
  • Cobertura de arborado.
  • Densidade e vigorosidade do verde urbano (NDVI).

Indicadores de Resiliencia climática

Baixo este epígrafe explórase como a renaturalización urbana contribúe a reducir a vulnerabilidade de certos elementos do contorno urbano (poboación, bens e servizos, recursos hídricos, ecosistemas etc.) fronte ás ameazas climáticas que cabe prever poidan manifestarse no ámbito xeográfico do proxecto (soaquecemento, pluviais ou fluviais, exposición a temperaturas extremas, escaseza hídrica).

En cada unha das accións realizaranse medicións directas periódicas dos seguintes aspectos:

  • Especies adaptadas ao clima futuro.
  • Poboación protexida fronte ao risco de asolagamento.
  • Volume anual de auga empregada no rego municipal.
  • Superficie anual afectada por incendios.
  • Concentración atmosférica do pole potencialmente alerxénico.

Indicadores de Co-beneficios ambientais

Ademais dos aspectos prioritarios anteriormente mencionados, existe outra serie de aspectos ambientais que poden verse positivamente impactados grazas á realización das accións previstas, tales como a calidade do aire, o ruído ambiental, a calidade das augas, a calidade das chans, a mitigación do cambio climático, ou a drenaxe urbana, incluíndo a conexión destes aspectos cos ámbitos da Saúde Pública.

En cada unha das accións realizaranse medicións directas periódicas dos seguintes aspectos:

  • Carbono secuestrado.
  • Uso de materiais reciclados ou reutilizados.
  • Uso de materiais de baixo impacto.
  • Uso de compost.
  • Dotación de áreas verdes.

Indicadores de Co-beneficios socioeconómicos

Do mesmo xeito que no caso anterior, cabe esperar que as actuacións propostas no marco do presente convocatoria poidan dar lugar a melloras de carácter socioeconómico no seu ámbito de influencia. Contempláñase baixo este aspecto elementos como a xeneración de emprego verde, a democratización socioeconómica, a accesibilidade universal, a cohesión social, incluíndo a conexión destes aspectos coa Saúde Pública, mediante a promoción de modos de vida saudables.

En cada unha das accións realizaranse medicións directas periódicas dos seguintes aspectos:

  • Empregos directos xerados.
  • Empregos indirectos xerados.